PFAS — ook wel “forever chemicals” genoemd — zijn een groeiend probleem in het Nederlandse drinkwater. Deze synthetische stoffen breken niet af in het milieu en hopen zich op in het menselijk lichaam. Het RIVM waarschuwt dat blootstelling aan PFAS kan leiden tot gezondheidsrisico’s. Maar welke waterfilter verwijdert PFAS effectief? In dit artikel bespreken we het probleem en presenteren we de drie beste waterfilters tegen PFAS in 2026.
Wat zijn PFAS?
PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen, een groep van meer dan 10.000 door de mens gemaakte chemische verbindingen. Ze worden sinds de jaren ‘50 gebruikt in onder andere:
- Antiaanbaklagen (Teflon)
- Waterafstotende coatings op kleding en textiel
- Blusschuim
- Voedselverpakkingen
- Cosmetica en verzorgingsproducten
De stoffen staan bekend als “forever chemicals” omdat ze nauwelijks afbreken. Ze belanden via industriele lozingen, landbouw en afvalwater in ons grond- en oppervlaktewater — en uiteindelijk in ons drinkwater.
PFAS in Nederlands drinkwater
Wat zegt het RIVM?
Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) heeft vastgesteld dat PFAS wijdverspreid aanwezig is in het Nederlandse milieu. In 2023 publiceerde het RIVM een rapport waarin werd aangetoond dat de blootstelling van de Nederlandse bevolking aan PFAS hoger is dan de gezondheidskundige grenswaarde die de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft vastgesteld.
Drinkwaterbedrijven in Nederland houden zich aan de drinkwaternorm voor PFAS, maar deze norm staat ter discussie. Wetenschappers pleiten voor strengere grenswaarden, en de realiteit is dat zelfs lage concentraties PFAS zich in het lichaam ophopen bij langdurige blootstelling.
Waar is het probleem het grootst?
PFAS-concentraties in drinkwater varieren per regio. Gebieden nabij industriele bronnen, militaire bases (waar blusschuim is gebruikt) en intensieve landbouw vertonen doorgaans hogere waarden. Bekende hotspots zijn onder andere gebieden rond Dordrecht (Chemours), delen van Noord-Brabant en het Westland.
Gezondheidsrisico’s
Langdurige blootstelling aan PFAS wordt in verband gebracht met:
- Verhoogd cholesterol
- Leverschade
- Verminderde werking van het immuunsysteem
- Schildklierproblemen
- Verhoogd risico op bepaalde vormen van kanker
- Verminderde vruchtbaarheid
- Effecten op de ontwikkeling van ongeboren kinderen
Welke filtertechnologieen verwijderen PFAS?
Niet alle waterfilters zijn effectief tegen PFAS. De moleculen zijn zeer klein en vereisen specifieke filtertechnologie. Dit zijn de bewezen methoden:
1. Ionenwisseling
Ionenwisselingsharsen binden PFAS-moleculen en verwijderen ze uit het water. Dit is de technologie die ZeroWater gebruikt en die bijzonder effectief is gebleken tegen zowel kortketen- als langketen-PFAS.
2. Actieve koolfiltratie
Granulaire actieve kool (GAC) adsorbeert PFAS aan het kooloppervlak. Dit werkt goed voor langketen-PFAS (zoals PFOS en PFOA), maar is minder effectief voor kortketen-PFAS. De effectiviteit hangt af van de hoeveelheid en kwaliteit van de actieve kool.
3. Keramische filtratie met actieve kool
De combinatie van keramische microfiltratie en actieve kool, zoals gebruikt door British Berkefeld, biedt bescherming tegen een breed spectrum van PFAS-verbindingen.
4. Omgekeerde osmose
Omgekeerde osmose (RO) is zeer effectief tegen PFAS, maar deze systemen zijn duurder, vereisen een waterleiding-aansluiting en produceren afvalwater. Ze vallen buiten het bereik van dit artikel.
Top 3 Waterfilters Tegen PFAS
1. ZeroWater Filterkan — Beste PFAS-verwijdering
ZeroWater is de meest effectieve filterkan tegen PFAS die je kunt kopen. Het 5-traps filtratiesysteem met ionenwisseling verwijdert PFAS tot ondetecteerbare niveaus. ZeroWater is NSF-gecertificeerd voor de verwijdering van PFOS en PFOA.
PFAS-prestatie: Verwijdert tot 99,6% van opgeloste stoffen, inclusief PFAS
Aanbevolen modellen:
- ZeroWater Filterkan 2,4 Liter — compact en betaalbaar
- ZeroWater Ready-Read 5,2 Liter — met ingebouwde TDS-meter
- ZeroWater Filtersysteem Glas 9 Liter — premium glazen model voor gezinnen
- ZeroWater Ready-Read 12,3 Liter — voor grote huishoudens
Voordelen:
- Beste meetbare PFAS-verwijdering in filterkanformaat
- TDS-meter meegeleverd om filtratie te controleren
- NSF-gecertificeerd
- Betaalbare aanschafprijs
Nadelen:
- Filters raken sneller leeg bij hard water
- Verwijdert geen bacterien
- Hogere filterkosten bij hoge TDS
2. British Berkefeld Zwaartekrachtfilter — Meest Veelzijdige Bescherming
British Berkefeld biedt niet alleen PFAS-verwijdering maar ook uitstekende bescherming tegen bacterien, cysten en microplastics. De combinatie van keramische filtratie en actieve kool is effectief tegen een breed scala aan verontreinigingen, inclusief PFAS.
PFAS-prestatie: Verwijdert PFAS via actieve koolkern in de keramische filterkaars
Aanbevolen modellen:
- British Berkefeld 8,5 Liter — beste allrounder voor gezinnen
- British Berkefeld 12 Liter — voor grote huishoudens
Voordelen:
- Breed spectrum aan verwijdering (PFAS + bacterien + microplastics)
- Roestvrijstalen behuizing, geen kunststof in contact met water
- Lange filterlevensduur (6-12 maanden)
- Werkt zonder stroom
Nadelen:
- Hogere aanschafprijs
- TDS-verwijdering minder volledig dan ZeroWater
- Neemt meer ruimte in op het aanrecht
3. Aqualine Zwaartekrachtfilter — Budget PFAS-bescherming
Aqualine waterfilters gebruiken eveneens actieve kool in hun 4-in-1 filtersysteem, waardoor ze een mate van PFAS-bescherming bieden tegen een lagere prijs dan British Berkefeld.
PFAS-prestatie: Verwijdert PFAS via actieve koolcomponent in het 4-in-1 filtersysteem
Aanbevolen modellen:
- Aqualine 12 Glas — beste prijs-kwaliteit voor gezinnen
- Aqualine 5 Glas — compact glazen instapmodel
Voordelen:
- Laagste aanschafprijs van de drie opties
- Glazen modellen beschikbaar
- Mineraalstenen voor verbeterde smaak
Nadelen:
- Minder onafhankelijke testdata over PFAS-verwijdering beschikbaar
- PFAS-verwijdering waarschijnlijk minder volledig dan ZeroWater
Vergelijkingstabel PFAS-verwijdering
| Filter | PFAS-verwijdering | Certificering | Prijs | Extra bescherming |
|---|---|---|---|---|
| ZeroWater | Zeer hoog (99,6% TDS) | NSF-gecertificeerd | Laag-midden | Lood, fluoride, chroom |
| British Berkefeld | Hoog | Onafhankelijk getest | Midden-hoog | Bacterien, cysten, microplastics |
| Aqualine | Gemiddeld | Beperkt | Laag | Mineraaltoevoeging |
Hoe test je je water op PFAS?
Wil je weten hoeveel PFAS er in jouw kraanwater zit? Er zijn verschillende mogelijkheden:
1. Vraag je waterbedrijf
Nederlandse drinkwaterbedrijven meten regelmatig PFAS-concentraties. Neem contact op met je lokale waterbedrijf of bekijk hun jaarverslag voor de meest recente meetgegevens.
2. Waterkwaliteitsrapporten
Via de website van je drinkwaterbedrijf kun je vaak de waterkwaliteit per postcodegebied opzoeken. Let specifiek op PFOS en PFOA-waarden.
3. Zelf testen
Er bestaan laboratoriumtests die je kunt bestellen om je kraanwater thuis te laten analyseren op PFAS. Dit kost doorgaans tussen de 100 en 200 euro, maar geeft je een gedetailleerd beeld van de PFAS-concentratie in jouw specifieke situatie.
4. TDS-meter als indicatie
Een TDS-meter (zoals meegeleverd bij ZeroWater) meet de totale opgeloste stoffen in je water. Dit geeft geen specifieke PFAS-waarde, maar een hoge TDS kan een indicatie zijn van verontreiniging. Na filtratie met ZeroWater zou de TDS op 0 ppm moeten staan.
Extra maatregelen tegen PFAS
Naast een goede waterfilter kun je je blootstelling aan PFAS ook op andere manieren verminderen:
- Vermijd antiaanbakpannen met Teflon-coating (kies voor gietijzer of RVS)
- Kies PFAS-vrije kleding en vermijd waterafstotende behandelingen
- Vermijd fastfoodverpakkingen die vaak PFAS-coating bevatten
- Eet gevarieerd om blootstelling via voedsel te spreiden
- Filter je drinkwater — dit is de meest directe maatregel die je kunt nemen
Conclusie
PFAS in drinkwater is een reeel probleem dat niet snel zal verdwijnen. De “forever chemicals” zijn persistent en de normen worden waarschijnlijk strenger. Een goede waterfilter biedt directe bescherming voor jou en je gezin.
Voor de beste meetbare PFAS-verwijdering is ZeroWater de nummer een keuze. Wil je daarnaast ook bescherming tegen bacterien en een breder spectrum aan verontreinigingen? Dan is British Berkefeld de meest complete oplossing. En voor wie een beperkt budget heeft, biedt Aqualine een degelijke basis.
Wil je meer lezen over waterkwaliteit in Nederland? Bekijk dan deze artikelen: